Een vrouw is werkzaam bij een thuiszorgorganisatie. Ze verricht in het woonhuis van een cliënt huishoudelijke werkzaamheden en heeft daarvoor wekelijks twaalf uur nodig. Verder heeft ze een halfuur extra om eventueel andere extra werkzaamheden te doen.

Op een dag moet de werkneemster in het halfuurtje extra de zolder stofzuigen. De smalle zolder heeft een strook van een halve meter waarop gelopen kan worden. De rest van de vloer van de zolder bestaat uit hardboardplaten. Deze platen zijn niet dragend.

In eerste instantie gaat het stofzuigen van de zolder goed. De werkneemster zit op het beloopbare deel van de zolder en kan overal stofzuigen. Ze moet echter verder reiken om een gedeelte te stofzuigen dat zich niet op het beloopbare deel van de zolder bevindt.

Ze leunt daarom met haar handen op het hardboard, met het gevolg dat ze dwars door de plaat valt en vijf meter lager terechtkomt. De werkneemster loopt daarbij ernstig en blijvend letsel op.

Boete
De inspecteur van de Arbeidsinspectie legt na onderzoek de werkgever een boete van 6750 euro op. De werkgever wordt bestraft op basis van een overtreding van artikel 3.2 van het Arbeidsomstandighedenbesluit.

In dit artikel wordt bepaald dat arbeidsplaatsen veilig toegankelijk zijn en veilig moeten kunnen worden verlaten. Verder moeten deze ruimten zodanig ontworpen, uitgerust, in bedrijf gesteld, gebruikt en onderhouden worden, dat gevaar voor veiligheid van de werknemers zo veel mogelijk wordt voorkomen.

De werkgever tekent bezwaar aan tegen de hoge boete met het argument dat de zolder geen arbeidsplaats is in de zin van het besluit. Verder zegt de werkgever dat er door de zorgvoorbereider een arbochecklist wordt gehanteerd.

Deze voorbereider maakt een inschatting van de veiligheid. Wanneer blijkt dat de werkomgeving onveilig wordt geacht, worden afspraken met de cliënt gemaakt om de situatie te verbeteren.

Zorgdossier
De check wordt opgenomen in een zogenoemd zorgdossier dat bij de cliënt achterblijft. In dit zorgdossier moet ook door de werknemer kennis genomen worden van specifieke problemen en afspraken over de veiligheid in de woning.

Normaliter wordt, voordat de werkzaamheden beginnen, eerst het zorgdossier ter hand genomen om de werknemer actief te voorzien van informatie over de veiligheid binnen het huis.

Volgens de werkgever is het niet altijd mogelijk om deze procedure te volgen omdat werknemers vaak van (cliënt)adres wisselen. Toch vindt de werkgever dat hij er alles aan heeft gedaan om de veiligheid van zijn werknemers te waarborgen.

Ongegrond
De minister van Sociale Zaken verklaart het bezwaar van de werkgever echter ongegrond. Ten eerste vindt de minister dat een zolder is aan te merken als een arbeidsplaats.

Artikel 1 (derde lid) van de Arbeidsomstandighedenwet bepaalt dat een arbeidsplaats iedere plaats is die in verband met het verrichten werkzaamheden gebruikt wordt.

Ondanks dat het extra werkzaamheden betrof en de arbeidsplaats een zolder was, blijft het bepaalde in de wet vaststaan en moet er dus veilig gewerkt kunnen worden.

De zolder was een arbeidsplaats, maar de checklist van de werkgever heeft zich alleen beperkt tot de gangbare ruimtes zoals de woonkamer, de slaapkamers en andere gangbare vertrekken. Er was geen controle van de zolder op veiligheid en toegankelijkheid.

Dus ten aanzien van de extra werkzaamheden heeft er geen extra risicoinventarisatie en evaluatie plaatsgevonden. De minister heeft dus ook geen reden om het boetebedrag te matigen, laat staan geheel kwijt te schelden en het blijft dus geheel intact.

Bron: SZW, 23 maart 2010 [WBJA/JA-SVA/2010/1533/BOB]