Column

Gewoon je werk doen zonder ambitie, mag dat nog?

Door Rob Vinke - 15-02-2010
Wat heeft een doorsnee medewerker aan ambities? Niets, zegt Rob Vinke, want gewoon je werk goed doen is al ambitieus genoeg.
Tevreden, met wat eigenlijk?
We produceren met elkaar veel drukte. Tel alle ambities op die we jaarlijks in organisaties formuleren en vertaal deze maar eens naar HRM-activiteiten. Je schrikt je werkelijk rot. Onuitvoerbaar, onredelijk en soms ook onmenselijk.

Een deskundige buitenstaander komt snel tot de conclusie dat we te maken hebben met een psychiatrisch patiënt die geteisterd wordt door waandenkbeelden. Die leeft in een gedroomde wereld.

Al deze ambities drijven ons in de richting van ADHD-werkverhoudingen. Dat houdt geen gezond mens vol. Is er een therapie?

Het onderste uit de kan
Gewoon je werk doen is blijkbaar niet voldoende. Graag vandaag meer doen dan gisteren en morgen nog meer. Dat is de adem van de tijdgeest.

Werkt die druk? Gaan medewerkers ook meer doen? Soms wel, maar vaak zien we het tegenovergestelde. De prestatiedruk houdt medewerkers juist van hun werk af. Het maakt ze passief en ze beginnen duikgedrag te vertonen. Overdreven ambities maken kopschuw.

Toch wordt de druk dagelijks opgevoerd. Managers beginnen als ware topcoaches het onderste uit de kan te halen met ladingen kreten en oprispingen: Werk is topsport. Iedere dag zijn olympische prestaties vereist. Het is erop of eronder. Alleen goud telt. We moeten juist nu, tijdens de crisis, boven onszelf uitstijgen. Het is immers nu of nooit.

Bang om te falen, kruipen de gewone medewerkers in hun schulp. Ze knikken ja en handelen nee. Alle prikkels om ze meer te laten presteren, werken averechts. Maar moeten alle medewerkers wel topprestaties leveren? Dat denk ik niet.

Het is veel beter dat gewone medewerkers hun dagelijkse werk gewoon goed doen. Dat ze er zin in hebben, dat ze er niet ziek van worden en dat ze hun collega's steunen waar dat mogelijk is.

Belangrijk is het dat ze niet alleen met plezier naar hun werk gaan, maar dat ze ook met plezier weer naar huis gaan. Het werk komt ten slotte iedere dag terug. Thuis ook.

Toch gaat veel HRM-werk ervan uit dat het allemaal iedere dag beter moet. Veel instrumenten jagen medewerkers op. POP-gesprekken, talentverkenningen en ambitiestatements zijn zeker nuttig. Alleen zijn ze niet even nuttig voor alle medewerkers.

Sterker nog, ze zijn nuttig voor een beperkte groep. Nuttig voor de groep medewerkers die er echt verder mee willen komen. Niet voor de gewone, gemiddelde medewerker. Die weet namelijk allang wat er te doen staat, die weet dat je je werk gewoon goed moet doen. Dat is al ambitieus genoeg. Daar wil die medewerker graag in gesteund worden.

De gewone medewerker wil het gewone werk met plezier kunnen doen. Wil geen grote stappen voorwaarts zetten. Wil niet hogerop. Wil niet het onderste uit de kan. Ook dat mag je ambitieus noemen of ambitieloos, het maakt voor hem niet uit.
 
En de winnaar is?
Winnaars zoeken naar de mogelijkheden van mensen, niet naar de onmogelijkheden. Daarom zoeken ze naar wat mensen wel kunnen en benadrukken dat ook. Ze zijn niet geïnteresseerd het verleggen van grenzen als dat niets oplevert.

Reacties

Alef Dekker - 18 februari 2010, 02:36 uur
“Wat heeft een doorsnee medewerker aan ambities? Niets, zegt Rob Vinke, want gewoon je werk goed doen is al ambitieus genoeg. We produceren met elkaar veel drukte. Tel alle ambities op die we jaarlijks in organisaties formuleren en vertaal deze maar eens naar HRM-activiteiten. Je schrikt je werkelijk rot. Onuitvoerbaar, onredelijk en soms ook onmenselijk.” Rob Vinke slaagt er weer in om in een korte tijd de lezer te laten nadenken en misschien wel een (groot) aantal lezers op de kast te krijgen. Rob, jij bent zelf toch ook niet zonder ambitie? Je bent bekend, toch? Je wordt gevraagd als dagvoorzitter (bij voorbeeld in Zwolle bij het symposium ‘Zin in werk!’, wat je trouwens goed deed), je publiceert omdat je het leuk en belangrijk vindt anderen kennis te laten nemen van je opvattingen en inzichten, je hebt een baan waaraan je veel betekenis geeft en van je privéleven wil je toch ook nog graag genieten? Volgens mij barst je zelf van de ambities! Daar is volgens mij niets onmenselijk aan. Ook veel organisaties en veel medewerkers barsten van de ambities, en gelukkig doen ze daar in veel gevallen wat mee. Met succes, zoals jij zelf ook getuigde op het symposium 'Zwolle aan Zee' van de Investor in People gemeente Zwolle. Zwolle is toch ook zo'n stad vol met ambities? Misschien worden ambities in jouw ogen menselijker als organisaties en medewerkers zich beter weten te focussen, ze nadrukkelijker kiezen. Al zou het alleen maar zijn om meer (persoonlijk) succes te hebben, of kan ik beter gewoon zeggen ‘Uitvoerbare, redelijke en menselijke/organisatie ambities zorgen er voor dat niemand zich rot schrikt. (Ook jij niet!) Wordt je nu weer wat blijer? Ik hoop het!
Heleen Wienen - 17 februari 2010, 08:21 uur
Ik denk dat een leidinggevende moet weten wat de ambities zijn van zijn/haar medewerkers. Ook werk gewoon goed willen doen zonder daarin carrièrestappen te willen maken is een ambitie. De vraag van de leidinggevende/coach moet dan zijn, hoe zorg jij ervoor dat je dat blijvend kunt doen en dat je er plezier in houdt? Wat heb je daarvoor nu nodig en in de toekomst? Overambitieuze medewerkers kunnen lijden aan zelfoverschatting. Een logisch gevolg is dan een teleurstelling waaruit een tegenreactie volgt nl. minder presteren. Ook daarin speelt de leidinggevende een rol. Ken je medewerkers!
Andries F. Bongers - 16 februari 2010, 09:02 uur
Ambities zijn zo slecht nog niet. Goed je werk doen is nogal vaag. Bepaal samen en niet opgelegd wat de doelstellingen zijn. Wat vinden we samen goed. En als de medewerker niet goed presteert, is de manager als eerste verantwoordelijk. Dan krijgt een beoordelingsgesprek ineens een ander karakter. Samen resultaten halen kan veel plezier geven.
Mirjam Magermans - 16 februari 2010, 08:56 uur
Rob, Ik ben het helemaal met je eens! We maken elkaar soms helemaal dol. Maar hoe moeten we dit doorbreken?

Poll

De nieuwe medewerker is een klant. Hiërarchisch denken is de klant een gruwel.

Ontvang de nieuwsbrief

Opleidingen

12 oktober 2010 - BCN Utrecht (gratis parkeren!)

Webshop