Dat geldt zeker voor het Capio S:t Görans ziekenhuis in Stockholm, dat al in 1994 deels is geprivatiseerd en sinds 1996 in handen is van een investeringsmaatschappij. Zelfroosteren is hier ingevoerd om de uit de pan rijzende personeelsbudgetten onder controle te krijgen.
Het ziekenhuis beschikt over driehonderd bedden. Er werken 1650 mensen. Achthonderd daarvan gebruiken het systeem van Time Care dat sinds twee jaar online en dus ook vanuit huis kan worden benaderd.
Zweedse politie
Bij de Zweedse politie leidde nieuwe regelgeving, in dit geval vanuit Brussel, tot aanpassing van het beleid. Het aloude acht uur op en acht uur af werd in de nieuwe Europese richtlijn arbeidsvoorwaarden vervangen door de eis dat na acht uur werken een rustpauze van minimaal elf uur nodig was. De rapen waren gaar bij de politie in heel Zweden.
Er werd een centraal akkoord gesloten tussen de machtige bonden en de landelijke politievertegenwoordiging. Om het planningsprobleem op te lossen, besloot men in Eskilstuna tot implementatie van Time Care. In het begin kende de implementatie veel weerstand, niet in het minst trouwens vanuit de leiding.
Eskilstuna is het centrum van een politieregio waar in drie districten zo'n vijfhonderd politiemensen werken en ongeveer zeventigduizend mensen wonen. Het is qua grootte het vijfde politiekorps van Zweden. De politie werkt in drie ploegendiensten en is 24x7 op straat.
Moeizame start
In Nederland kent zelfroosteren een moeizame start. De eerste pilots zijn gedaan bij NS en KLM. Ook bij het Amsterdamse GVB doet men ervaring op met het fenomeen. Maar KLM start na twee min of meer mislukte pogingen binnenkort met een derde pilot. En bij NS is het nog niet van de grond gekomen.
Oude bedrijfsculturen zijn hardnekkig. Het draagvlak voor vernieuwing is gering. Dat gold ook in Zweden, maar in het Scandinavische land stelden de machtige vakbonden zich achter het instrument van zelfroosteren. Daar is het minder vreemd dat instituties als de staat en de bond dingen doordrukken waar de werkende burger zich bij neer heeft te leggen. Met het opmerkelijke resultaat dat nu niemand meer terug wil.
Ook dat blijkt duidelijk uit de besprekingen en de bedrijfsbezoeken in Zweden. Zelfroosteren is een vanzelfsprekendheid geworden, net zo onvermijdelijk als salarisbetaling en belastingheffing.
In die zin loopt Zweden tien jaar voor op Nederland, al is het de vraag of het systeem wel in de Nederlandse bedrijfscultuur past. Naar verluidt zijn enkele grote GGZ-instellingen ermee bezig. Wellicht kan uit die hoek overige enige tijd een bruikbare referentie komen.
Artikel
Het artikel in de GIDS voor Personeelsmanagement gaat dieper in op de verschillen tussen Zweden en Nederland en analyseert waarom zelfroosteren in het ene land wel en in het andere niet goed van de grond komt. Ook wordt het fenomeen zelf diepgaand beschreven. Ook komt de case van de financiële instelling Swedbank in een apart kader aan de orde.
Jan Kloeze
Lees het volledige artikel in nummer 7-8 van de GIDS voor Personeelsmanagement.
 GIDS voor Personeelsmanagement staat iedere maand boordevol vakinformatie voor de HR-professional die meer wil weten. Doortimmerde journalistieke stukken, afgewogen vakartikelen en nuttige rubrieken als Arbeidsrecht komen iedere maand aan de orde.Meer informatie en bestellen |
| Leer in één dag wat Sociale Innovatie betekent voor ú als HR-professional! Kom op 5 oktober 2010 naar het jaarlijkse GIDS-congres, dé ontmoetingsplaats voor alle HRM'ers die hun vak serieus nemen. Meer informatie en inschrijven |
