De Hoge Raad heeft zijn standpunt ingenomen over de ontslagvergoeding in een zogenoemde kennelijk onredelijk ontslagprocedure. De kantonrechtersformule, die in ontbindingszaken wordt gevolgd, kan volgens de Hoge Raad niet in deze procedure worden toegepast.

Met dit arrest vernietigt de Hoge Raad de eerdere uitspraak van het Gerechtshof Den Haag van eind 2008. Kortere tijd later was het Arnhemse Hof hetzelfde lot beschoren.

Twee mogelijkheden
Als een werknemer niet bereid is in te stemmen met beëindiging van de arbeidsrelatie en er geen grond is voor ontslag op staande voet, kan de werkgever in het Nederlandse arbeidsrecht de arbeidsovereenkomst op twee manieren beëindigen.

Ofwel de werkgever dient een verzoek tot ontbinding van de arbeidsovereenkomst in bij de kantonrechter, ofwel de werkgever vraagt het UWV WERKbedrijf om een ontslagvergunning.

In het eerste geval is de kantonrechter volgens de wet bevoegd bij een ontbinding wegens een verandering in de omstandigheden een zogenoemde billijke vergoeding aan de werknemer toe te kennen.

Als de werkgever er echter voor kiest het UWV WERKbedrijf een ontslagvergunning te vragen en deze verkrijgt, moet hij de arbeidsovereenkomst opzeggen met inachtneming van de toepasselijke opzegtermijn. Het UWV WERKbedrijf beoordeelt alleen de redelijkheid van het voorgenomen ontslag en mag geen vergoeding toekennen.

Kennelijk onredelijk
Als de werkgever geen of een lage ontslagvergoeding aanbiedt aan de werknemer bij opzegging, kan de werknemer in een aparte procedure naar de kantonrechter stappen en een (hogere) schadevergoeding vorderen op basis van kennelijk onredelijk ontslag ex artikel 7:681 BW.

Kantonrechters verschilden van mening over de wijze waarop die vergoeding moest worden toegekend.

Niet vanzelfsprekend
De Hoge Raad heeft nu bepaald dat een vergoeding niet vanzelfsprekend is en als er toch sprake is van een vergoeding, dan moet deze in individueel maatwerk worden bepaald en mag er geen algemene formule worden toegepast.

Dat maakt het voor werkgevers en dus ook voor HR-afdelingen die bij ontslag zijn betrokken, lastig vooraf in te schatten wat de kosten van ontslag via de UWV-route zouden kunnen zijn.

Marian van Eck en Sanne Braam zijn advocaat bij Boekel De Nerée N.V. te Amsterdam.